از استاد کلهرنیا درباره تایپوگرافی

kalhor
متن ذیل به عنوان مقدمه ای بر آلبوم تایپوگرافی هفتم فلک، در سال 1384 نگاشته شده است

تمام ملت های تاریخی در جریان زندگی اجتماعی، با استفاده از ابزارهایی که در اختیار داشته اند، برای بیان هستی شناسی خود تلاش هایی کرده اند.

از میان اسناد به جای مانده، آرمانی ترین کوشش ها در طراحی و ساخت عبادتگاه ها و یا دیگر اسناد اعتقادی به کار رفته است.

هنر دینی، برخوردار از قواعد ازلی ابدی و هستی شناسانه، در ساختاری منسجم و عالی، شکل های گوناگون می یابد. با وجود تنوع اعتقادات، کلیه ی ملت های معتقد در آثاری که برای بیان اعتقاد خود خلق کرده اند، نکات مشترک به کار برده اند.

یکی از مرکزی ترین و مهم ترین این نکات، کاربرد خط است، برای بیان عالی ترین و پاک ترین آرزوها، که بیان ذکر و تحریر نام «حضرت حق» است. خط و ابزار نوشتن در تمام ملت های تاریخی، اعتبار و احترامی عالی داشته است و دارد. این ملت ها در مورد پیدایش آن تصور آسمانی و فراطبیعی دارند. پس خط و ابزار نوشتن با ارجمندی ویژه ی خود، اگر به عهده بگیرد که نام حضرت حق را – که عالی ترین است- بنگارد، معنی کامل کمال در آن متجلی می شود.

خوش نویسان مسلمان با راز شگرف و شکوهمندی که در طراحی الفبای فارسی پنهان است، از اسلام به بعد بارها این راه را رفته و شاهکارهای بی نظیری خلق کرده اند.

 اما روزگار نو، نویی می خواهد و مبارزه ای نو برابر انسان قرار می دهد. برای نگارش برخی متن ها، خوش نویس روزگار تاریخی، آداب و اصولی را به جای می آورد؛ هستی شناسانه حکیمانه و حکمت های ناشی از آن و آداب عالی و اصول شخصی پر از نزاکت و پاکی را در هم می آمیخت و با ملات استادی «نقش می زد» که نشانی بود در برابر تمام هستی، نشانی که «مقدار» نمی شناخت، بی توضیح و تحلیل ناشدنی بود؛ فقط می دیدی و با ادراکی دیگر می فهمیدی که چه همه چیز کامل است.

در روزگار نو، ضرورت دگر گونی ها، ضرورت یافتن راه حل های جدید، ضرورت تلاش برای آن که آدم نو بتواند در میان دغدغه های پر اغتشاش زندگی جدید آرامش بیابد، بتواند جایگاهی امن و امیدی درک شدنی داشته باشد، خوش نویسان و طراحان را به تلاش های جدید می خواند.

سید وحید جزایری ، مردی از تبار استادان کهن ، برخوردار از قابلیت هایی که این راه خاص می طلبد – به علاوه آنچه آدم روزگار نو باید بداند و بتواند انجام دهد – در میانه ی این میدان ایستاده است .

نویی آثار سید ، فقط در شیوه نگارش و برخورد بدعت گذارانه ی او نیست ؛ در پاسخی است که به ضرورت های نوسازی انجام داده است . در تمام آثارش نیرویی شگرف و عالی از تلاش برای ایجاد مرکزیتی آرمانی ، چشم را می نوازد . از سویی اثر خوش نویسانه ، از سویی ارزش تحریر گرافیک متن ، سویی دیگر سیاه و سفید که در هم بافته شده اند تا چشم را بگردانند و صد دام عالی دیگر که تو را در خود بگیرد و شیدا بگرداند – که نتوانی بگریزی – اگر گریزی باشد .

آدم روزگار نو ، با کمک این آثار ، گریزگاهی می یابد از نارضایی ها ، از نومیدی ها ، روزنی می یابد که از آن می توان به « روشنی » نگاهی کرد . سید وحید جزایری ، با آثار یگانه اش ، کمالی از استادی نو را برای خلق و نگارش ارزنده ترین آرمان های آسمانی ، برابرمان نهاده است .

به ادب ، به پیشوازش باید رفت .

بهرام کلهرنیا

بهمن 1384