کتاب سوره واقعه به خط کوفی

کتاب سوره واقعه به خط کوفی

خوشنویس: سید محمد وحید موسوی جزایری

در ذیل گزارش یکی از خبرگزاری ها درباره مراسم رونمایی از این کتاب نفیس آمده است

دکتر حمیدرضا قلیچ‌خانی، پژوهشگر و مدرس گرافیک و خوشنویسی در آیین رونمایی از کتاب «سوره واقعه به خط کوفی» خوشنویسی سیدمحمد وحید موسوی جزایری با بیان اینکه خوشبختانه در سال‌های اخیر با رشد مطلوب کتاب‌های پژوهشی حوزه کتابت مواجه شده‌ایم، تاکید کرد: در این راستا تحقیقات و کتاب‌های پژوهشی درباره خط کوفی نیز توسعه خوبی داشته و این روند ادامه دارد.     قلیچ‌خانی ادامه داد: می‌توان ادعا کرد که 30 یا 40 سال دیگر می‌توانیم چند صد منبع درباره خط کوفی داشته باشیم.       این پژوهشگر با بیان اینکه نقاط قوت کتاب «سوره واقعه به خط کوفی» بیشتر از کاستی‌ها و نقاط ضعف آن است، تصریح کرد: استاد جزایری از معدود کسانی است که خط کوفی را با قلم و مرکب مانند سده‌های گذشته به نگارش درآورده و در عرصه پژوهش نیز فعالیت می‌کند. در این راستا می‌توان به کتاب «دانشنامه خط کوفی» اشاره کرد. جنس کار جزایری عشق و علاقه مفرط است و نگارش کتاب برای وی سکوی پرش نیست تا آنجا که حتی اگر کتابش مشتری نداشته باشد، آن را می‌نویسد.     این مدرس دانشگاه ادامه داد: بسیاری از افرادی که نمی‌توانسته‌اند کلمات و ترکیبات خط کوفی را بخوانند با نیم ساعت مطالعه کتاب وی توانسته‌اند بسیاری از ترکیبات دشوار کوفی را بخوانند. وی در نقطه‌گذاری و تراش قلم نیز مهارت بی‌نظیری دارد و استقبال وی از برپایی کارگاه آموزشی در شهرستان‌ها نشان می‌دهد که دغدغه‌های هنرجو و جامعه برایش مهم‌تر است.      وی تاکید کرد: مخاطب کتاب‌های جزایری می‌تواند به این موضوع اعتماد کند که با هنرمندی مواجه است که مراحل رشد را به درستی طی کرده و وقتی کتابی می‌نویسد پرینت نسخه خطی را پیش چشم نگذاشته، بلکه چندین مقاله و کارگاه درباره تمام اجزای خط کوفی و کارکردهایش داشته و متخصص خط کوفی است.                      قلیچ‌خانی با تاکید بر اینکه همگامی هنرمندی و پژوهشگری در آثار جزایری مشهود است، ادامه داد: آثار جزایری امروز در جهان شناخته شده است و امیدوارم آثار برجسته وی درباره خط کوفی ایرانی نیز منتشر شود
همچنین در این مراسم بهرام کلهرنیا، استاد و محقق خوشنویسی در سخنانی با بیان اینکه در این سال‌ها شاهد شور و پختگی قلم جزایری بوده است، گفت: وی یکه‌سوار عرصه خط کوفی بوده که از مدار و وضع رایج فراتر رفته و به شکلی کارآمد به ابداع پرداخته است. از تک‌نگاری به پیوسته‌نگاری رفته و قلم‌های جدیدی را طراحی کرده است.                    کلهرنیا با اشاره به اینکه نستعلیق، فاخرترین خط جهان است، افزود: این خط تجربه‌ای شگفت‌انگیز و باارزش است که جای پژوهش دارد. جزایری در بازگشت به سرچشمه‌های خط فارسی و خوشنویسی متوجه قلم کوفی به عنوان خط مادر شد و به بازسازی آن پرداخت. ظرف مدت کوتاهی متوجه شد نشانه‌های خط کوفی مانند خط کهن فارسی و دارای یک آناتومی خاص است.      این استاد تاکید کرد: سرانجام جزایری با کتابت قرآن به خط کوفی حجت را تمام کرد. وی با الفبا به تصویر رسید و الفبای کوفی را به رمزگان نخستین تبدیل کرد.         کلهرنیا همچنین گفت: هر پدیده را می‌توان به گونه‌های مختلف بررسی کرد و درباره چیستی، معنا، ضرورت، پدیدآورنده و دلیل پیدایش آن بحث کرد. خط کوفی نیز یک پدیده است که لیاقت ناخوانایی دارد. این خصلت نشانه بدویت فرم این خط ناخواناست. برخی معتقد هستند کوفی ریشه فارسی دارد و تصادفی خلق شده است که جای تأمل و تحقیق دارد.
همچنین دکتر مهدی مکی‌نژاد، محقق و استاد خوشنویسی در سخنانی با بیان اینکه خوشنویسی هویت ایرانیان است، اظهار کرد: جزایری از اولین کسانی است که با قلم نی و بدون رسم‌الخط و استفاده از متن کهن ضوابط خط را به کار گرفته و اصالت خط قدیم را حفظ می‌کند.        مکی‌نژاد افزود: امیدوارم کتاب بعدی استاد جزایری درباره خط کوفی ایرانی باشد. چراکه باید به خط کوفی شرقی نیز توجه کرد

در ذیل گزارش فرهنگستان هنر  ارائه می گردد

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان هنر، کتاب «سوره‌ی واقعه» که خوشنویسی آن به خط کوفی قدیم و توسط استاد موسوی جزایری انجام شده بود، 13 دی‌ماه در محل تالار دکتر شیرازی مرکز هنرپژوهی نقش‌جهان رونمایی شد
در این برنامه استاد جزایری ضمن تشکر از فرهنگستان هنر، گفت: در سال‌های 69 و 70 از روی منابع کم و محدودی که در این زمینه یافتم، کارم را در این زمینه آغاز کردم. البته در آن زمان، بیشتر جنبه‌های گرافیکی خط را مورد بررسی و بازنگری مجدد قرار می‌دادم، اما بتدریج از بابت خوشنویسی نیز شیفته خط کوفی شدم و باعث شد کار سفت‌وسخت و جدی‌ای را در رابطه با خوشنویسی این خط آغاز کنم. وی در ادامه افزود: کار قبلی من سوره ملک بود که ابعادی متفاوت‌تری داشت. این اثر دومین کاری هست که به این شکل چاپ‌شده است.

حمیدرضا قلیج خانی، پژوهشگر در حوزه نسخ خطی و استاد دانشگاه ضمن برشمردن امتیازات استاد جزایری اظهار داشت: استاد جزایری علاوه بر خلق آثار در حوزه خط کوفی، انجام پژوهش‌هایی بوده که تنها چند نمونه در داخل و خارج از کشور منتشر شده است که به همین دلیل فعالیت‌های ایشان بسیار شایسته و قابل اعتناست. این خوشنویس استمرار در فعالیت‌های استاد جزایری را امری دانست که موجب موفقیت وی شده و یادآور شد: مداومت و تمرکز از دیگر امتیازات کار ایشان است که در این دو دهه بر این خط داشته‌اند و سبب شکوفایی کار ایشان شده است

در این مراسم استاد بهرام کلهرنیا با گله‌مندی از سازمان‌ها و مراکز فرهنگی گفت: در کمال تأسف سازمان‌ها و مراکز گوناگون فرهنگی ایرانی باید خود را نسبت به این مقولات مسئول بدانند، من هرگز ندیدم که پیش‌قدم شوند و به پشتیبانی از کار منحصر به فرد ایشان، همراهی و همکاری کنند. این گله از سیستم‌ها کاملاً به حق است. این هنرمند در همین زمینه تصریح کرد: در کنار فعالیت‌های استاد جزایری می‌بایست فرهنگستان هنر، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کمیسیون‌های مختلف اندیشه‌ای قرار بگیرند و تلاش کنند نه در ستایش ایشان که در حمایت از تلاشی که در این سال‌ها داشتند . کلهرنیا در ادامه اظهار داشت: بسیاری از بزرگان پژوهش و تفکر ایرانی صاحب‌نظر درباره دگردیسی قلم‌های نوشتاری فارسی تاریخی و تبدیل شدن آن‌ها به قلم کوفی مطالعاتی انجام دادند، از زنده‌یاد ملک‌الشعرای بهار و ذبیح بهروز دراین‌باره چیزهای زیادی به زبان آورده‌اند و این روزها بعد از فعالیت‌های استاد جزایری افراد زیادی درباره ماجرای کوفی مطالعه می‌کنند، زیرا همه متوجه شدند چیزی وجود دارد که ارزش گفتگو در آن هست . وی استاد جزایری را نمونه یک انسان فداکار دانست و افزود: به نظر می‌رسد ایشان بازمانده یک تفکر خالص و کمیابی هستند که حفاظت از ارزش‌ها، معنا و مفاهیم را برعهده دارند. بهرام کلهرنیا در همین زمینه تاکید کرد: کار ایشان به لحاظ ارزش‌های هنری کاری است بسیار فاخر که نمی‌شود آن را ارزش‌گذاری کرد. همچنین به لحاظ معنا و ارزش‌های علمی، جا داشت تا سه فرهنگستان جداگانه پشتوانه آن می‌شدند که متأسفانه این اتفاق پیش نیامد

مهدی مکی‌نژاد آخرین سخنران این مراسم عنوان کرد: از مزایای دیگر جناب جزایری این است که بدون اینکه رسم‌الخطی وجود داشته باشد، از روی نمونه‌های قدیمی توانسته‌اند این ضوابط و قواعد رسم‌الخط کوفی را استنتاج کنند و ما امروز شاهد هستیم که ایشان این توانایی را به دست آورده‌اند که به خوبی این خط را آموزش دهند

وی در خصوص ضرورت توجه فرهنگستان هنر به خوشنویسی افزود: خوشنویسی اهمیت فوق‌العاده‌ای در جغرافیای فرهنگی ایران دارد به این دلیل که این خط در تمام تاروپود زندگی ما تنیده و به نوعی در تمام هنرهای ایرانی این خط را می‌بینیم و استفاده می‌کنیم در نتیجه یک مرجعی مانند فرهنگستان هنر ضرورت دارد که توجه ویژه‌ای به حوزه خوشنویسی به طور عام و در آن حوزه خط کوفی به دلیل قابلیت‌های مختلف و اصالت وجودی‌اش مبذول نماید